Proxectos

Árbores frondosas

Un dos obxectivos do proxecto Vincios Verde é mellorar a biodiversidade e crear barreiras naturais para impedir o avance dos lumes. Outro é traballar pola consecución de rendementos alternativos como poden ser os froitos, cogomelos e madeira de calidade. Ao longo de máis de dous quilómetros, que parten do Centro ecuestre do Galiñeiro e van rematar na área de Auga da Laxe, atopamos máis de 30 hectáreas de frondosas que abranguen os rodais da franxa de protección , O Bosque dos nen@s, , O souto dos foros da Raís e Auga da Laxe. Fóra desta continuidade podemos atopar as 4 hectáreas de nogueiras para produción de noces e a mouteira de Pedrafina, con castiñeiros e nogueiras. Os castiñeiros representan o 70% das plantacións de frondosas e escolléronse micorrizados para potenciar un aproveitamento máis. As nogueiras para produción son da variedade Chandler. Se saímonos da parte leste do monte veciñal e camiñamos cara o oeste, atoparemos en Xián o castro do mesmo nome, que conserva a carballeira do monte cos exemplares máis vellos, e a carballeira da Cernada que contén unha masa de Q. robur(carballo) mesturada con exemplares de piñeiro e que foi micorrizada nun proxecto feito pola empresa Hifas de Terra no ano 2010. Outro proxecto alternativo é a recuperación da froiteira carreñeira( Prunus sp.) que se sitúa ás beiras do comezo do PRG-1 que pasa polo noso monte.

Ver enlace

Cartografías Sensibles

Cartografías Sensibles é un proxecto que aposta pola defensa e a posta en valor do patrimonio da parroquia de Vincios e da Serra do Galiñeiro. Trátase dunha achega virtual a unha realidade territorial rica e complexa a través de mapas que nos fan descubrir historias, topónimos, muíños, covas, penedos, xacementos arqueolóxicos, lendas, músicas e tantos outros elementos que configuran a identidade deste lugar. A Comunidade de Montes de Vincios leva anos promovendo a multifuncionalidade dun espazo vivo, con infinidade de posibilidades tanto productivas como ambientais ou de lecer. Unha contorna especial na que conviven os usos dos recursos naturais coa paixón pola natureza en todas as súas formas e actividades, así como coa conservación das tradicións, dos valores naturais e do patrimonio cultural.

Ver enlace

# Proxecto de Cultivo de Shiitake

# Proxecto de Cultivo de Shiitake ### Comunidade de Montes Veciñais en Man Común de Vincios — Gondomar, 2025 --- ## 1. Resumo executivo O presente proxecto propón o cultivo de cogumelo shiitake (*Lentinula edodes*) nos montes da Comunidade de Vincios. Aprovéitase a madeira residual dos traballos forestais para xerar ingresos complementarios, emprego local e produtos de alta calidade con crecente demanda no mercado galego. | Parámetro | Detalle | |---|---| | Localización | Monte de Vincios, Gondomar (Pontevedra) | | Especie | *Lentinula edodes* (Shiitake) | | Substrato | Troncos de carballo, castiñeiro e amieiro | | Fase piloto | 200 troncos inoculados (1.º ano) | | Escala obxectivo | 1.000 troncos (3.º ano) | | Produción estimada (3.º ano) | 500–800 kg/ano de cogumelo fresco | | Inversión inicial | 3.500 – 5.000 € | | Período de retorno | 2–3 anos | --- ## 2. Xustificación e obxectivos ### Por que cultivar shiitake nos nosos montes? Os traballos forestais xeran habitualmente residuos de madeira (troncos, ramas e tocóns de frondosas) que teñen escaso valor comercial directo pero que constitúen un substrato ideal para o cultivo de cogumelos. O cultivo de shiitake en troncos permite: - Darlle valor engadido á madeira residual dos traballos forestais - Diversificar as fontes de ingresos da comunidade - Crear ocupación para membros da comunidade (socios e veciños) - Producir alimentos de calidade para consumo local e venda - Contribuír á economía circular e á sosteñibilidade ambiental ### Obxectivos específicos 1. Establecer unha parcela piloto con **200 troncos inoculados** no primeiro ano 2. Alcanzar unha produción de **500–800 kg/ano** no terceiro ano 3. Formar a polo menos **3 membros da comunidade** en técnicas de cultivo 4. Crear canles de comercialización directa en mercados locais e restauración 5. Recuperar a inversión inicial nun prazo máximo de **3 anos** --- ## 3. O shiitake en Galicia O shiitake é o segundo fungo máis cultivado no mundo. Galicia posúe condicións climáticas excepcionalmente favorables: | Característica | Valor | |---|---| | Temperatura de frutificación | 10–20 °C | | Humidade relativa necesaria | 80–95% | | Substrato natural | Troncos de frondosas (carballo, castiñeiro) | | Tempo de colonización | 6–18 meses | | Vida produtiva dun tronco | 3–6 anos | | Produción media por tronco/ano | 200–500 g de cogumelo fresco | --- ## 4. Recursos forestais dispoñibles | Especie | Idoneidade | Dispoñibilidade | |---|---|---| | Carballo (*Quercus robur*) | Excelente (óptima) | Media-alta | | Castiñeiro (*Castanea sativa*) | Moi boa | Media | | Amieiro (*Alnus glutinosa*) | Boa | Alta (ribeiras) | | Bidueiro (*Betula alba*) | Aceptable | Media | | Eucalipto | Non recomendada | — | --- ## 5. Plan de produción ### Fase 1 — Preparación dos troncos (meses 1–2) 1. Corte de troncos de frondosas sans (diámetro 8–20 cm, lonxitude 1–1,2 m) 2. Período de repouso de 2–6 semanas tras o corte 3. Comprobación da humidade interna (>35%) ### Fase 2 — Inoculación (meses 2–3) 1. Perforación de buratos en patrón de diamante (cada 10–15 cm) 2. Introdución de tacos de inóculo de shiitake colonizados con micelio 3. Selado dos buratos con cera de parafina ou cera de abellas ### Fase 3 — Incubación (meses 3–15) 1. Troncos en posición horizontal en zona sombreada 2. Rega mensual ou quincenal en períodos secos 3. Inspección periódica para detectar contaminacións ### Fase 4 — Frutificación e colleita (a partir do mes 12) 1. Choque térmico ("forcing"): inmersión en auga fría 12–24 horas 2. Primeiros corpos frutíferos en 5–10 días 3. Colleita manual cando os sombreiros alcanzan 5–10 cm ### Estimación de produción | Ano | Troncos | Produción estimada | Observacións | |---|---|---|---| | Ano 1 | 200 | 0–50 kg | Inoculación e colonización | | Ano 2 | 500 | 100–250 kg | Primeiras colheitas + ampliación | | Ano 3 | 1.000 | 500–800 kg | Plena produción | | Ano 4+ | 1.000 | 600–1.000 kg | Renovación parcial de troncos | --- ## 6. Plan económico ### Inversión inicial (Fase piloto — Ano 1) | Concepto | Custo estimado | |---|---| | Inóculo (6.000 tacos × 1,10 €) | 660 € | | Equipamento (taladro, brocas, cera) | 350 € | | Sistema de rega | 400 € | | Estruturas e soportes | 200 € | | Malla de sombra | 300 € | | Cámara frigorífica (segunda man) | 400 € | | Formación e asesoramento | 300 € | | Imprevistos (10%) | 261 € | | **TOTAL** | **2.871 €** | ### Ingresos estimados (plena produción — Ano 3) | Canal de venda | Produción | Prezo/kg | Ingreso estimado | |---|---|---|---| | Venda directa (mercados) | 40% | 10–12 € | 2.600–3.120 € | | Restauración local | 35% | 8–10 € | 1.820–2.270 € | | Tendas ecolóxicas | 15% | 7–9 € | 680–875 € | | Cogumelo seco | 10% | 25–40 €/kg seco | 490–780 € | | **TOTAL** | | | **5.590–7.045 €** | ### Balance por anos | | Ano 1 | Ano 2 | Ano 3 | |---|---|---|---| | Ingresos | 0–500 € | 800–2.000 € | 5.590–7.045 € | | Gastos | 2.871 € | 2.000 € | 2.000 € | | **Resultado** | **-2.371 €** | **-1.200 a 0 €** | **+3.590 a +5.045 €** | --- ## 7. Comercialización O shiitake de Vincios poderá diferenciarse no mercado como: - **Produto local** de montes veciñais con xestión sustentable - **Cultivo en troncos ao aire libre** (método tradicional, sen substrato industrial) - **Produto fresco de tempada** con superior calidade organoléptica - Con posibilidade de **certificación ecolóxica** (CRAEGA) A comunicación pode facerse a través das canles existentes da Comunidade: web VinciosApp, Radio Montes Vincios e redes sociais. --- ## 8. Cronograma | Fase | Actividade | Período | |---|---|---| | Preparación | Selección da parcela e adquisición de material | Mes 1–2 | | Inoculación | Corte e preparación de 200 troncos | Mes 2–3 | | Incubación | Instalación na parcela e seguimento | Mes 3–14 | | Formación | Curso de cultivo e manexo de cogumelos | Mes 3–4 | | Produción | Primeiros forzados e colheitas piloto | Mes 12–18 | | Ampliación | Inoculación de 300 troncos adicionais | Ano 2 (outono) | | Comercialización | Inicio de vendas e probas de mercado | Ano 2 | | Plena produción | 1.000 troncos en produción activa | Ano 3 | --- ## 9. Análise de riscos | Risco | Probabilidade | Medida preventiva | |---|---|---| | Contaminación por fungos competidores | Media | Selado correcto e hixiene no proceso | | Seca estival | Media | Sistema de rega e localización en zona húmida | | Dano por fauna (xabaril) | Media | Valado ou rede protectora | | Prezos de mercado baixos | Baixa | Diversificación de canles e produto seco | | Incendio forestal | Baixa | Localización en zona de baixo risco | --- ## 10. Impacto ambiental e social - Aproveitamento de **residuos forestais** que doutro xeito serían queimados - Os troncos esgotados convértense en **materia orgánica** de calidade para o chan - Non require fertilizantes nin fitosanitarios - **Creación de emprego** e actividade para socios e veciños - Fixación de poboación no rural mediante rendas complementarias - Efecto demostración para outras **comunidades de montes de Galicia** --- *Comunidade de Montes Veciñais en Man Común de Vincios — Gondomar (Pontevedra) — 2025*